Twee klachten, één oorzaak
Het is voorjaar. Pollen zweven in de lucht en je paard:
Schuurt, krabt en bijt zichzelf stuk → zomereczeem.
Hoest of benauwdheidsklachten of hoofdschudden → pollenallergie.
Twee heel verschillende verschijnselen, maar dezelfde biochemische aanleiding: een overschot aan histamine.
Histamine – wat, waar, waarom?
| Histamine-feitjes | Simpel uitgelegd |
|---|---|
| Wat is het? | Een lichaamseigen boodschapper die wordt geproduceerd in mest- en basofiele cellen. Het enzym histidine-decarboxylase zet het aminozuur L-histidine om in histamine. |
| Waar zit het? | Opgeslagen in “pakjes of blaasjes” (granules) in mestcellen, basofielen én in bepaalde darmbacteriën. Komen allergenen (pollen, muggen, etc) in aanraking met het immuunsysteem, dan barsten deze blaasjes open en stroomt histamine het weefsel in. Histamine kan ook extern worden aangevoerd door histaminerijke voeding, bijvoorbeeld luzerne en gefermenteerde voeding (verpakt ruwvoer). |
| Waarom wordt het gemaakt? | Het is de alarmbel die het immuunsysteem aanzet: bloedvaatjes verwijden, slijmvliezen worden actiever, de huid zwelt op en activeert zodat ‘indringers’ sneller worden afgevoerd. |
Histamine is dus eigenlijk nuttig – totdat er te veel tegelijk vrijkomt.
DAO: de histamine-rem die in de darm zit
Het paard heeft een ingebouwd opruimsysteem voor overtollige histamine: het enzym DAO (diamine-oxidase).
Waar? Vooral in de cellen van de dunne-darmwand.
Wat doet het? DAO “knipt” histamine af, zodat het niet meer actief is vóór het in de bloedbaan komt.
Wat heeft DAO nodig? o.a. Vitamine C, vitamine B6, koper, zink en magnesium als co-factoren.
Wanneer hapert het?
Nutriënt-tekorten (door niet passende voeding of een verstoring in de opname).
Dysbiose of “leaky gut” → meer bacteriële histamine + mindere DAO-expressie
- Verstoring in de suikerstofwisseling (Insuline resistentie of glucose dysregulatie) geeft een remming van DAO. Het “snoept” de co-factoren van DAO op. En hoge bloedsuikers vormen AGE’s; die activeren mestcellen ⇒ extra histamine én lagere DAO-expressie in de darmwand.
- Medicijnen – maagzuurremmers, bepaalde pijnstillers en antibiotica verlagen de enzymactiviteit.
Genetische vatbaarheid – sommige dieren maken van nature minder DAO.
Een dalende DAO-activiteit = een stijgende histamine-spiegel.
Histamine in voeding?
Histamine zit niet in voeding, maar ontstaat zodra bacteriën L-histidine omzetten via het enzym histidine-decarboxylase. Dat gebeurt vooral bij:
Fermentatie & broei – in (te) natte of warm opgeslagen balen, hooi dat na regen niet goed is gedroogd, en in verpakte voordroog/kuil. Tijdens dit proces kan de histaminewaarde oplopen tot tientallen mg per kg droge stof.
Eiwitrijke planten met veel histidine (zoals luzerne of klaver) waarin bij beschadiging of snelle oogst microben hun kans grijpen.
Lang bewaarde, vochtige krachtvoeders (bijv. suikerrijke muesli’s met melasse) of bijproducten zoals pulp.
Histamine zit dus niet in vers gras, goed gedroogd hooi of planten, maar wordt gemaakt wanneer planten/ voeding warm, nat of zuur wordt.
De cirkel van teveel histamine naar jeuk en/of benauwdheid
Mug of pollen prikkelt mestcel.
Mestcel barst → histamine stroomt uit.
Histamine verspreidt zich via het bloed over het hele lichaam.
In de huid geeft het roodheid, zwelling, bultjes en jeuk.
In de luchtwegen trekt het glad spierweefsel samen → hoest en moeilijke/benauwde ademhaling.
- In de slijmvliezen van de neusholtes geeft het prikkeling, waardoor paarden kunnen gaan hoofdschudden.
Begrijp je nu waarom een paard met zomereczeem vaak óók gevoelige longen heeft of ontwikkeld– en andersom.
Omdat histamine zich via de bloedbaan verspreidt, krijgt een paard én huidreacties én luchtwegklachten. Het is één en dezelfde overprikkelbare mestcel-as.
Waarom alleen antihistaminica niet dé oplossing is
Kruiden of medicinale antihistaminica blokkeren de receptoren waaraan histamine bindt. In theorie handig voor snelle verlichting, maar:
Histamine wordt gewoon opnieuw aangemaakt.
De onderliggende DAO-tekort, darmdysbiose, stofwisselingsprobleem of nutrient-tekort verandert niet.
Het blijft symptoombestrijding – net als een eczeemdeken of pollennetje dat alleen de prikkel blokkeert.
De duurzame aanpak
Voerkwaliteit op orde
Laag in suiker. Let op schimmels en fermentatie (verzuring).DAO-cofactoren aanvullen
Darmmicrobioom herstellen
Voldoende diversiteit en kruiden op het menu voor mestcel “rust”
Deze leveren flavonoïden en natuurlijke antihistaminica.Prikkels beperken waar mogelijk
Samenvatting
DAO is de “histamine-rem” van het paardenlichaam; hapert deze, dan kan één prikkel (pollen, mug) uitlopen op jeuk én luchtwegklachten.
Alleen antihistaminica of een deken pakt de oorzaak niet aan.
Een combinatie van voerkwaliteit, juiste voeding, darm(flora) ondersteuning, micronutriënten en slim management helpt de histaminebalans herstellen.
Heb je vragen of wil je een voerplan op maat? Plan gerust een advies op maat in.
Ik denk graag mee over een histaminevriendelijke zomer voor jouw paard.
